حج راز زندگی :
اجتماعات اسلامی و نظاماتی که جهات روحی در آنها بیشتر است بسیارند ، و جملگی به منتهای دقت رسیده ، و شرایع گذشته آنها را آرزو مینماید و به آنها رشک می برند .و همانجا در میان آن نظامات که قوانین و موضوعات آن مرتب و آراسته است ، نظام حج را میبینی که جلالش روشن تر و اثر آن در نفس بیشتر است زیرا حج برای کمال توحید و اخلاص ، ونجات روح از آنجه تباه کننده اوست ، و برای زیادی رفعت و نیرو وبینایی و پاکی و راستی و مهربانی و لطف و همکاری بزرگترین عامل و موئثر است ، و آن اندیشه ، شریک کردن نیازمندان در مال ، انفاق در راه خداوند _ اگر چه به تمام ثروت انسان باشد_ و قربانی نمودن اگر چه نزدیک ترین کسان شخص باشد .
کسی که به این نظام پیوست ،و با این نظام خدای یکتا را عبادت نمود ، و به مقاصد گوناگون این نظام دانایی کامل یافت ،گثرت مال و فرزند و خویشاوند و قدرت مقام و فرمانروایی و قدرت های شیطانی و استعمارگر و جناینکار شق و غرب و هیچ نیروی دیگری از بزرگترین نیروهای جهانی بر او تسلط نخواهد یافت .
حج در برابر کبر و نخوت آدمی ایستادگی نموده و از آن جلوگیری می کند
* حج نا امیدی را به امیدواری ، و پراکندگی دل ها را به اطمینان و اعتماد به خداوند متعال ، و سرکشی مطامع فردی را به پاکی نیت در عمل برای رضای حضرت پروردگار تبدیل می کند
* هیچ چیزی در تز کیه نفوس و قوه تآثیر در دل ها مانند حج نیست .
* به جای آورنده حج باز میگردد ، در حالی که راز زندگی را فرا گرفته و به خوبی آن را دریافته است .
* به جای آورنده حج میداند که در برابر خداوند عزوجل باید فروتنی کند .
* میداند که با تمامی ارکان و جودش به درگاه او روی آورده است .